Kilka słów na temat sióstr. Czyli siostry zakonne w Grudziądzu.

 

 

 

Kościół stary czarno-biały

Dawny kościół luterański p.w. św. Ducha, który po Luteranach przejęły siostry Benedyktynki

Czasy przed reformacyjne były dla klasztorów żeńskich mało przychylnymi czasami, aby te mogły się rozwijać. W czasach książąt pomorskich istniały tylko dwa klasztory,  Cystersek  w Żarnowcu oraz Norbertanek w Żukowie. Rządy krzyżackie również nie sprzyjały rozwojowi klasztorów oraz samym zakonom żeńskim. Przez lata zdecydowanie większe szanse na rozwój miały klasztory męskie. Z czasów przed reformacyjnych zachowała się tylko wzmianka o Siostrach szpitalnych w Grudziądzu. Oficjalnie jednym z pierwszych klasztorów żeńskich jakie powstały na ziemi chełmińskiej był klasztor sióstr Cystersek w Chełmnie. Nie znana jest dokładna data powstania klasztoru , wiadomo jednak że miało to miejsce już w XII wieku w 1120 roku w diecezji Langres w północnej Francji. Stało się to jeszcze przed powstaniem diecezji chełmińskiej, która powołana została do życia 29 lipca 1243 roku dokumentem legata papieskiego Wilhelma.  Jednak zanim ponownie w Grudziądzu pojawiły się siostry zakonne musiało upłynąć kilkaset lat. Gdy pani Justyna Działyńska starościna Pokrzywińska postanowiła w miejscu kościoła luterańskiego ufundować klasztor Benedyktynek, spotkała się z ogólną aprobatą. Pomysł bowiem spotkał się z poparciem ówczesnego biskupa, a proboszcz kościoła luterańskiego, zrzekł się na korzyść klasztoru praw do kościoła. Król Zygmunt dekretem z roku 1624 wydala Luteranów z kościoła. Jako że kościół był bardzo mocno zniszczony trzeba było praktycznie od podstaw zacząć odnowę budynku. Po wszystkich pracach remontowych oraz wybudowaniu kilku innych budynków, biskup Zadzik potwierdza oficjalnie zakon Benedyktynek grudziądzkich, dnia 25 stycznia 1631 roku. Zwierzchnictwo nad siostrami powierzone zostaje Dorocie Knutównej, przełożonej klasztoru. Przeoryszą zaś zostaje Barbara Czystochlebska. W 1659 roku klasztor Benedyktynek wraz z zabudowaniami miejskimi, za wyjątkiem Fary kilku kamienic i zamku  ulega spaleniu podczas walk z wojskami Szwedzkimi o odbicie Grudziądza z ich rąk. Klasztor w Grudziądzu przestaje istnieć a Benedyktynki przenoszą się do Turznic. Turznice podczas wojny ze Szwedami były miejscowością raczej spokojną  i bezpieczną jak na owe czasy. Jednak i tu zakon Benedyktynek dosięga ogień, lecz nie wojenny ale z nieba. Podczas burzy jaka się zdarzyła piorun trafił w zabudowania klasztorne i wszystko doszczętnie spalił. Około roku 1660 Benedyktynki sprowadzają się znowu do Grudziądza. Jako jednak że klasztor był zniszczony zakonnice wynajmują kamienicę a na nabożeństwa uczęszczają do Fary. Prawdopodobnie w roku 1661 Benedyktynki odbudowują dwa budynki klasztorne oraz małą kaplicę przy pomocy ówczesnego biskupa Olszowskiego (inne źródła podają Olszewskiego). Grudziądzki klasztor benedyktynek nie miał jednak łatwego życia. Z początkiem XVIII wieku rozpoczęła się III wojna szwedzka a przez kraj jak i Grudziądz przetaczały się różne wojska, Saskie, Szwedzkie, Kozackie. Jednak te wszystkie zawirowania nie spowodowały że  klasztor Benedyktynek uległ likwidacji. Te wszystkie przeciwności losu spowodowały jeszcze większe trwanie zakonu i tym to sposobem grudziądzki klasztor przetrwał dwa wieki od roku 1631 do 1836. Dziś budynek klasztoru służy grudziądzkiemu muzeum.

OLYMPUS DIGITAL CAMERA

Klasztor Sióstr Miłosierdzia w Chełmnie

W 1857 roku otwarto w Grudziądzu dom opieki dla dzieci ubogich oraz sierot. Pierwotnie pieczę na tym domem sprawowały Siostry Szkolne. Wywodzą się one z Bawarii z prowincji Oberpfalz. Do założenia tego zgromadzenia przyczynił się biskup regensburski Michał Wittmann. Pierwszy dom Sióstr Szkolnych znajdował się w Neunburgu a wybudowano go w roku 1836. Zakon ten zajmował się głównie utrzymywaniem szkół żeńskich miastach jak i na wsiach. Grudziądz miał stać się dla sióstr głównym domem. Nie jako sprzeciw rządu sprawił że się tak niestety nie stało. W 1868 roku opuszczają schronisko. Sprawowanie opieki przekazane zostaje przybyłym z Chełmna Siostrom Miłosierdzia. Przełożoną sióstr była Marianna Gierich. Dom opieki Sióstr Miłosierdzia zajmował się dziećmi z rodzin, w których rodzice pracowali jak i sierotami. Już pierwszego dnia po objęciu przez nie domu opieki, trafiło do niego ponad 80 dzieci. Jak się później okazało, wynikło to z pomyłki rodziców, którzy myśleli, że dzieci będą utrzymywane tam przez cały dzień. W późniejszym okresie dom opieki sprawował pieczę nad 40-toma dziećmi z rodzin pracujących oraz 12-toma sierotami. Siostry Miłosierdzia nie tylko zajmowały się dziećmi w domu opieki. Odwiedzały również chorych w ich domach. W okresie funkcjonowania domu opieki zwiększa się ilość sióstr. Postanowiono rozpocząć prace budowlane. W 1869 roku znacznie powiększono dom oraz dobudowano piętro. Po tych pracach dom opieki funkcjonował także jako dzisiejsza przychodnia lekarska, ponieważ przyjmowano w nim również chorych. Założono szkółkę dla dziewcząt. Urządzono szwalnię. Siostry dawały również lekcje muzyki. Oczywistą rzeczą jest to że starały się pozyskiwać młode dziewczęta do zakonu. Dom opieki przetrwał zaledwie 20 lat, bowiem w roku 1877 dnia 1 kwietnia nastąpiła kasata tegoż domu. Siostry Miłosierdzia wyjechały a sieroty oddane zostały pod opiekę osób świeckich. W 1888 roku obiekt przechodzi w ręce Sióstr Elżbietanek. Dzisiaj obiekty domu opieki obejrzeć można przy ulicy Rybackiej 11-13.

 

Przypisy:
Klasztory żeńskie w diecezji chełmińskiej
Kronika Benedyktynek grudziądzkich
Utracone kościoły i kaplice
Diecezja chełmińska zarys historyczno statystyczny
Sierociniec dla dziewcząt

Będziemy wdzięczni za Twój link do tego artykułu.

Facebook

Get the Facebook Likebox Slider Pro for WordPress
Może zainteresuje Cię także :close