Zamek w Grudziądzu – część pierwsza

W poniższym artykule chciałbym przybliżyć państwu jak wyglądał zamek w Grudziądzu. Aby tego dokonać posłużę się spisem lustracyjnym z roku 1739.

Starałem się również zachować formę w jakiej ów spis lustracyjny został napisany. Mam nadzieję że artykuł ten choć w małym stopniu zobrazuje państwu jak w ówczesnych czasach wyglądał zamek grudziądzki.

Lustracja zamku 1739 rok (Rękopis)

Opis składa się z czterech części , a jako dodatek przedstawię szczegółowy opis i umiejscowienie wszystkich pomieszczeń zamkowych

STAROSTWO GRUDZIĄDZKIE

W Województwie Chełmińskim Położone

a teraz Jaśnie Wielmożnego Jegomości Pana Jerzego Wandalina z
Wielkich Kończyc Mniszcha Podkomorzego Wielkiego Xięstwa Litewskiego, Sanockiego
Grudziądzkiego, Lubaczowskiego, Kampinowskiego & c.

STAROSTĘ

W roku pańskim 1739 przez komisarza zesłanego

ODEBRANE

Miasto Grudziądz W województwie Chełmińskim

To miasto leży na równinie częścią murowane, Częścią po prusku kamienice stawione jednakże więcey kamienic murowanych. Ma w sobie bram cztery. Pierwsza brama zowie się Łasińska od wschodu, druga poboczna od wpól do poludnia. Trzecia brama od poludnia zowie się Toruńska, czwarta brama od Wisły zowie się Wodna. Ulic ma w sobie dwadzieścia tak podłużnych jako i poprzecznych. Rynków dwa. In medio miasta jest ratusz dość wygodnie murowany pod którym ratuszem kościół ewangelicki. Brama wodna od Wisły od której idąc jest klasztor niedaleko WW.PP. Benedyktynek (…)tego klasztoru na Wisłę .Od którego klasztoru idąc po lewey ręce jest kościół Fara ze spichlerzami od Wisły stojącymi. Ex opposito kościoła Farskiego przez ulicę jest kościół y klasztor WW.OO. Jezuitów a szkoły intus na ulicę okna. Przez miasto idąc ab Turing jest droga do zamku między kościołami, wielebnych OO. Jezuitów po prawey stronie a targ po lewey stronie około spichlerzów klasztoru WW.OO. Jezuitów

ZAMEK

 

Zamek w Grudziądzu

Szkic zamku w Grudziądzu
(zdjęcie internet)

Ten zamek leży na Wisłą na górze wysokiej murami staro świeckiemi obwiedziony jeszcze od Krzyżaków Anno 1299 erigowany do którego zamku wjazd od południa przez miasto.Brama Pierwsza od miasta murowana wrota podwójne drzewniane na zawiasach żelaznych z kuną y kłódką na łańcuszku do zamykania. Ku drugiej bramie po prawej ręce ciągnie się mur wysoki , a po lewej ręce wypadło muru od Wisły łokci 66 . To miejsce jest sztachetami zagrodzone. Druga Brama murowana nie ma drzwi tylko wrotnia a parte leży przy niej zawiasy y haki w murze. Wszedłszy na dziedziniec od drugiej bramy na prawey ręce stoi staynia y wozownia murowana we (…) przemurowana pod jednym dachem przykryta dachówką gory mając na złożenie siana na które gory wschody z dziedzińca Ida. Do tey stayney y wozownicy wrota do obojga podwójne na zawiasach z hakami żelaznych z kunami do zamykania żelaznymi. W stayni podłogi y żłoby po obu stronach dobre. Na tey stayni y wozowni dach potrzebuje reparacyj.
Idąc daley od stayniey po prawy ręce ciągną się Mury przez stary przykop gdzie jest brama u którey drzwi na zawiasach y kołkach żelaznych z drągiem drewnianym y kuną żelazną do zamykania.
Za tą bramą po lewey ręce jest mieszkanie dla stróża stare, od bramy sztuka muru wypadła, ale teraz dobry. W tym murze furtka do folwarku Fijewa u którey drzwi dobre z ryglem żelaznym na zawiasach y kołkach żelaznych. W końcu zaś muru są sztachety drewniane stare dalej zaś około zamku są mury wysokie y dobre. Wróciwszy się na dziedziniec po prawey ręce prze fosę jest most drewniany do zamkowey samey bramy, ten most potrzebuje reparacyji. Przez most idąc po lewey ręce jest mur od Wisły dobry, po prawey ręce od fosy pogniły filary, na moście są poręcze z tego mostu do samego zamku jest brama w tey bramie wrota podwóyne na zawiasach y hakach żelaznych z kuną do zamknięcia, W bramie kamieniami ex utraj parte wybrukowanoa środkiem mostek położony do bramy kamienney, nad ta bramo jest mostekpolozony do bramy kamiennej, nad ta brama jest ganek. Przed kamienna brama po prawej stronie sa drzwi w murze na zawiasacha zamek stary klodka na wrzeciaz zamyka się. Tamze na wyższym miedzy murami przykopie jest ogrodek i kilka drzew gruszkowych.Z tego ogrodka pod Ekonomia sa dwie izby, pierwsza dobra podloga w niej, drzwi na zamek się zamykaja,okna o czterech kwaterach dwa,i okiennice zewnatrz.Kominek bez pieca podloga dobra. Do drugiej izby drzwi na zawiasach , za temi drzwiami izba w murze prosta pusta bez (…) i bez podlogi.
Dalej za murem po lewej stronie pokoje przybudowane od Wisly. Drzwi pierwsze stare ale zawiasy wrzeciądz i kuna do zaryglowania zewnatrz dobre. Sa schodki do niższych pokojow, drzwi siwo malowane podowjone na pobielanych zawiasach antaby okragle po obu stronach. Sa przy tym po lewej stronie drzwi pojedyncze takze malowane u których zamek dobry pobielany. W pierwszym pokoju piec modro bialy , okna po szesc kwaterow cale,zawiaski, haczyki, kietki pobielane. Z tamtad drzwi podwojone do sredniej izby dobre z zawiasami hakami antabami pobielanymi, wszystko dobre. W średnim pokoju także okna dwa o szesc kwaterach dobre cale kietki, zawiaski, haczyki pobielane dobre. Piec modro bialy pobielany dobry.Komin w tym pokoju dobry. Z tego średniego trzeci pokoj od Wisly, także drzwi podwojone siwo malowane zawiasy, haki i zamek z antabami pobielanymi, slepy. W tym trzecim pokoju dwa okna o szesciu kwaterach dobre kietki, zawiaski, haczyki pobielane. Piec modro bialy formowany i kominek dobry.Za piecem drzwi pojedynczetakze siwo malowane dobrena zawiasach pobielanych , zamek z antabami slepy.

Na ciąg dalszy zapraszamy w środę o 21.00

Jacek Olszewski

Będziemy wdzięczni za Twój link do tego artykułu.

Facebook

Get the Facebook Likebox Slider Pro for WordPress
Może zainteresuje Cię także :close