Willa Augusta Ventzkiego

 

 

 

Inżynier August Ventzki urodził się 1 marca 1856 roku w Słubitach. . Do Grudziądza przybył i tu się osiedlił 2 października 1882 roku. Tego właśnie roku datuje się również otwarcie działalności Ventzkiego w Grudziądzu. August Ventzki był synem Rodolfa Ventzkiego. Ukończył szkołę techniczną oraz inżynierską. Działalność Augusta Ventzkiego rozpoczęła się od otwarcia małego warsztatu, w którym to dokonywał wszelkich napraw sprzętu rolniczego, który wypożyczał okolicznym rolnikom. Jego szerokie kontakty w środowisku rolniczym spowodowały, że po otrzymaniu sporego zamówienia na pługi, jego mała firma z czasem urasta do rangi wielkiego przedsiębiorstwa. Wysoka jakość produkowanych maszyn, spowodowała, że August Ventzki otrzymał tytuł honoris causa Wyższej Szkoły Technicznej w Gdańsku.

grudziadz_agromet_unia

Z lewej strony willa Ventzkiego zdj. Roman Wróblewski

Dziś jedynym namacalnym śladem działalności fabryki Ventzkiego jest zakład w Mniszku. Po zakładzie mieszczącym się w centrum w okolicach dzisiejszych ulic Chełmińskiej i Włodka w zasadzie nie pozostał ślad. Zostało tylko kilka budynków, skupionych głównie na terenie po południowej stronie ulicy Włodka, które wykorzystywane są jako niewielkie centrum handlowe a pozostałe budynki służące produkcji maszyn rolniczych, wynajmowane są przez firmy grudziądzkie, nie mające nic wspólnego z produkcją tychże maszyn. Pozostał również fragment bramy wjazdowej na teren fabryki oraz budynek , który mieścił pomieszczenia reprezentacyjne i mieszkalne Augusta Ventzkiego i willa w której mieszkał.

Budynek mieszkalny wzniesiony został w 1885 roku, z przeznaczeniem na mieszkanie właściciela fabryki oraz na pomieszczenia reprezentacyjne firmy. Kamienica ta przybrała styl wielkomiejski, z eklektycznym wystrojem elewacji w postaci pełnego boniowania oraz dekoracyjnych obramowań okiennych w tynku na tle ceglanej frontowej elewacji pierwszego i drugiego piętra. Zastosowano również ażurowe stalowe balustrady balkonowe.

Przed rokiem 1905 August Ventzki zakupił część działki przylegającą do domu mieszkalnego od strony południowej, przy ówczesnej ulicy Grüner Weg nr 9 od Fritza Skibickiego. 23.03.1905 roku powstaje projekt secesyjnej willi mieszkalnej dla Augusta Ventzkiego, która połączona miała zostać z istniejącym już budynkiem mieszkalnym. Projekt willi opracował architekt C. Krüger.

Budynek willi Augusta Ventzkiego posadowiono na ceglanym fundamencie, na którym wybudowano ściany z pełnej cegły ceramicznej. Ściany otynkowano. Strop piwniczny zakończono  tak zwaną „kapą pruską”, a stropy nad pomieszczeniami mieszkalnymi, zakończono belkami z drewnianymi podłogami. Więźba dachowa willi to konstrukcja płatwiowo krokwiowa, ze ścianami z ramy stolcowej, które usztywniono kleszczami. Dach budynku pokryto papą , a połacie frontowe dachu pokryto dachówką ceramiczną „karpiówką” ułożoną podwójnie w koronkę. Elewacja budynku posiada do dnia dzisiejszego , niezwykle bogaty secesyjny wystrój. Na szczególną uwagę zasługują wykusze, ryzality oraz  szczyty o spływach esowych.

wt02

Wejście na teren fabryki

Między korpusem głównym budynku a jego wschodnim skrzydłem, znajdował się taras, który wsparty był na kolumnie korynckiej i dwóch półfilarach przyściennych za pośrednictwem arkady. Ścianki tarasu ozdobione zostały motywem arkadowym. Równie imponująca jest stolarka okienna w masywnych tynkowanych i profilowanych obokniach, oraz stolarka drzwiowa ze snycerskim detalem.

Po stronie wschodniej budynku, znajdował się ogród Ventzkiego. Obecnie ogród nie istnieje, a i jego układ jest również nieczytelny. Niestety nie posiadam żadnych danych na temat wyglądu ogrodu. Można jedynie powiedzieć, że otoczony był murowanym, otynkowanym murkiem, na którym posadowiono ozdobną metalową kratę. W ogrodzeniu znajdowała się furtka prowadząca na teren posesji, oraz brama wjazdowa.

Wejście główne do budynku ozdobione zostało dwoma kolumnami w stylu korynckim wraz z arkadą, oprofilowaną wałkiem na której umieszczono zwornik z maską.

Na północnej ścianie willi tej, która ułożona jest równolegle do ulicy Włodka, znajduje się wykusz umieszczony ponad parterem. Wykusz ten wsparty jest na dwóch masywnych konsolach. Całość wykuszu ozdobiona jest stylizowanym ornamentem wolutowo roślinnym, po bokach zaś okuciowym. Nad oknem, które znajduje się w tak zwanym triforium zamkniętym półkoliście, znajduje się maszkaron oraz dwa bazyliszki po bokach. Nad oknem znajduję się gzyms profilowany wsparty na konsolach, tamże motywy roślinne a całość zwieńczona jest muszlą.

OLYMPUS DIGITAL CAMERA

Dzisiejszy widok willi Ventzkiego wł. autora

Narożnik willi Augusta Ventzkiego, zaakcentowano pseudo boniowaniem na wysokości parteru. Powyżej narożnik ten przechodzić zaczyna w pięcioboczny wykusz z jedno dzielonymi oknami. Cokół wykusza ozdobiony jest dekoracją wolutowo roślinną. Wykusz ten na wysokości pierwszego piętra przechodzi w ośmioboczną wieżyczkę z oknami i dachem o falistej linii ze sterczyną oraz chorągiewką.

Po środku elewacji wschodniej znajduje się wysunięty ryzalit symetryczny. Na parterze poprzedzony jest przedsionkiem z jednym szerokim oknem zamkniętym półkoliście w profilowanej opasce, z zaakcentowaną podstawą łuku i kluczem. Na wysokości pierwszego piętra nad przedsionkiem, znajduje się duże szerokie okno umieszczone w triforium o pseudo kamiennych podziałach. Nad oknem umieszczono dekoracje roślinne z motywem koła zębatego i maski a całość zwieńczono motywem muszli.

Południowa elewacja budynku willi od strony wiaduktu jest „ślepa”, jedynie na pierwszym piętrze umieszczono jedno okno.

Przedsionek willi Ventzkiego został sklepiony krzyżowo, a wyłożono go ozdobną glazurą szkliwioną w kolorze zielonym z przepięknymi, roślinnymi wzorami. Posadzki ułożono z ozdobnej terakoty, na kształt dywanu z finezyjnymi również roślinnymi wzorami. Na suficie ułożono dekorację stiukową.

willa2

Główne wejście do willi Augusta Ventzkiego i widok na ogród

Na parterze budynku, znajdował się dość obszerny hall z imponującymi schodami, do którego prowadziły dwuskrzydłowe, przeszklone drzwi z ozdobną dekoracją snycerską oraz odlewanymi żeliwnymi kartuszkami, portiernia oraz garderoba dla pań i panów.

 Parter mieścił również pokoje gościnne. Z poziomu parteru oraz pierwszego piętra willi, można było przejść bezpośrednio do budynku mieszkalnego jako, że na tych właśnie poziomach zachowano ciąg komunikacyjny pomiędzy tymi budynkami.

Pierwsze piętro willi Augusta Ventzkiego mieściło salon z narożnym wykuszem, którego ściany przyozdobione zostały obrazami, a sufit elementami dekoracyjnymi. Na suficie zawieszono niezwykle dekoracyjny żyrandol. W salonie znajdowało się kilka niewielkich stolików, przy nich krzesła. Sofa oraz fotele. Przy ścianie wschodniej tuż przy wspomnianym wykuszu, znajdował się fortepian a przy nim niewielka ława fortepianowa. Na podłodze ułożono wzorzysty dywan. Obok salonu znajdował się pokój dla pań. Na piętrze znajdowały się również dwie sypialnie, których wystrój nie był już tak imponujący. Sufit był gładki, nie dekorowany, żyrandol obciągnięto suknem, w nim tylko jedna żarówka. W sypialni znajdował się stolik, krzesła zwykłe drewniane nie dekorowane, oraz dwa co najmniej łóżka przy których stały nocne stoliczki. Piętro mieściło również jadalnię, która zamykana była drzwiami dwuskrzydłowymi o niezwykle bogatej dekoracji płycin środkowych wicią roślinną.

Salon z narożnym wykuszem

Unikalne zdjęcie salonu z wykuszem we willi A. Ventzkiego

Ogólna powierzchnia użytkowa budynku, nie wliczając piwnic oraz poddasza wynosiła 480 metrów kwadratowych.

Ciekawostką jest fakt, że w dwudziestoleciu międzywojennym, willa Ventzkiego zajmowana była przez ówczesnego prezydenta miasta Józefa Włodka.

Po drugiej wojnie światowej w budynku willi Augusta Ventzkiego umieszczono biura fabryki „Agromet Unia” Natomiast w reprezentacyjnej jadalni na piętrze urządzono salę konferencyjną. Zlikwidowano również schody hallu głównego, znacznie zubożając wystrój budynku.

Dziś budynek należy do prywatnego właściciela. Został odrestaurowany zgodnie z zaleceniami konserwatora zabytków, a pomieszczenia willi służą różnym firmom, które swoje siedziby umiejscowiły właśnie w tym budynku.

 

 

Szczególne podziękowania ślę pod adresem Jarosława Starko właściciela budynku, za udostępnienie dokumentacji historycznej. oraz historycznych zdjęć wnętrz budynku.

 

Będziemy wdzięczni za Twój link do tego artykułu.

Facebook

Get the Facebook Likebox Slider Pro for WordPress
Może zainteresuje Cię także :close