Madera

Madera – dla młodego pokolenia grudziądzan nazwa ta niewiele dziś mówi. Starsi mieszkańcy pamiętają jednak, iż tak egzotycznym mianem ochrzczono – powstałą w latach dwudziestych ubiegłego stulecia – dzielnicę robotniczą, a zarazem dzielnicę ubóstwa, występku i prostytucji. Było tam bardzo gorąco ! Ale gdzie to było ?

Grudziądz przyciągał jak magnez !

Już od drugiej połowy XIX wieku Grudziądz był miastem o prężnie rozwijającym się przemyśle. Fabryki, perspektywa pracy i zarobków przyciągały rzesze bezrobotnych z innych miast, przede wszystkim zaś z ubogich rejonów wiejskich. Widać to wyraźnie, obserwując grudziądzkie statystyki z przełomu XIX i XX wieku. Jednak zapotrzebowanie tutejszego przemysłu, w tym akurat okresie, było na tyle chłonne, że migracja nie wywoływała problemów społecznych. Dopiero lata dwudzieste ubiegłego wieku przyniosły negatywne zmiany.

Powstałe w 1923 roku zakłady PePeGe bardzo szybko przerodziły się w ogromne przedsiębiorstwo zatrudniające tysiące pracowników. Do tej pomorskiej „ziemi obiecanej” ciągnęły masy ludzi niemal z całego kraju, licząc na lepszą egzystencję: bardziej płatną pracę lub pracę w ogóle. Niebawem okazało się, że ogromnego napływu siły roboczej nie są w stanie zatrudnić ani przeżywające lata prosperity zakłady PePeGe, ani tym bardziej, mimo wszystko, wciąż jeszcze przemysłowy Grudziądz.

Bezrobocie

W 1924 roku grudziądzki urząd zatrudnienia miał w ewidencji 213 bezrobotnych. W 1927 roku poszukujących pracy było już 1395.  W 1929 roku (ostatni rok przed wielkim kryzysem w Polsce), gdy PePeGe zatrudniały największą w przedwojennym okresie istnienia liczbę pracowników (5100 osób), liczba bezrobotnych w Grudziądzu wynosiła 2274 i w następnych latach wzrastała.

Dla zilustrowania proporcji warto przypomnieć, iż na przełomie lat 20. i 30. XX wieku Grudziądz przekroczył liczbę 50 tysięcy mieszkańców. W przededniu wybuchu II wojny światowej liczba mieszkańców wynosiła 61 tysięcy. W 1931 roku zarejestrowano 6475 bezrobotnych, a w 1938 r. – aż 6600.

Bezdomni, bezrobotni bez środków do życia, obarczeni nierzadko liczną rodziną, nowi mieszkańcy Grudziądza, którzy przybyli tu za chlebem, a otrzymali tylko bardziej nowoczesny rodzaj wegetacji, zmuszeni zostali do poszukiwania na własna rękę choćby dachu nad głową. W 1926 roku pierwsi „dzicy lokatorzy zajęli pusty budynek po dawnych koszarach im. Stefana Czarnieckiego (dawna i obecna ulica Hallera). Tak powstała grudziądzka Madera”.

Witold Witt

LEGENDA DO PLANU OSIEDLA

A. Internat dla dzieci z kresów Wschodnich
B. Osiedle bezdomnych Madera

Administracja – Urząd Miejski

blok

31a- mieszkalny

41a- mieszkalny

Administracja – Dyrekcja Kolei Państwowej

45- mieszkalny – pracownicy PKP

47- mieszkalny – pracownicy PKP

50- mieszkalny – pracownicy PKP

49- portiernia

47a- mieszkalny dla bezdomnych

47c- mieszkalny dla bezdomnych

50 a- mieszkalny dla bezdomnych

51- mieszkalny dla bezdomnych

47b- ustępowe

50a- ustępowe

51c- ustępowe

51b- mieszkalny – dawna kuźnia

41 b- meldunkowy- gospodarczy

kmdg1986

Wkrótce statystyki bezrobotnych mieszkańców Grudziądza do roku 1940 ! Zapraszamy

Będziemy wdzięczni za Twój link do tego artykułu.

Facebook

Get the Facebook Likebox Slider Pro for WordPress
Może zainteresuje Cię także :close