Stacja Mniszek.

Osiedle Mniszek jest najdalej wysuniętym osiedlem od centrum miasta w kierunku południowym. Ze względu na  bliskość jeziora oraz lasu Rudnickiego nie brakuje tu miejsc do aktywnego wypoczynku.

W tym wpisie zebrałam krótką  historię tego osiedla

foto: własne

Wcześniej teren ten zajmowała osada o nazwie Rudnik (Rudnick). Obecna nazwa osiedla pochodzi od istniejącej tutaj stacji kolejowej Mniszek (Mischke).  Dawniej Rudnik należał do Rządza, ale tylko ziemie i zabudowania przy drodze do Torunia, wraz z karczmą, która była usytuowana na rozstajach dróg w kierunku do  Chełmna.

Na tym obszarze już w epoce kamiennej oraz wczesnego brązu ludność zakładała małe obozowiska na szczytach wzniesień, m. in. w Rudniku, w zakolu Rudniczanki. Istnieją wzmianki, że we wczesnym średniowieczu teren ten był eksploatowany, wydobywano tu rudę darniową, surowiec potrzebny dla kuźnicy wytapiającej rudę metalu, która usytuowana była na Rządzu. Rudnikami zwano ludzi którzy trudnili się właśnie wytopem metalu i od nich pochodzi nazwa tego obszaru.

W „Inwentarzu z 1603 r.”można znaleźć wzmiankę o osadzie Rudnik. Inwentarz  wymienia także jezioro Piaseczno – (obecnie Jezioro  Rudnickie Wielkie) – podana jest jego wielkość oraz istnienie tzw. skrzyni węgornej na rzece Rudniczance, skąd rybak wybierał ryby dla siebie jak i dla straży  z zamku grudziądzkiego. Kolejna lustracja z 1664 roku  podaje , że Rudnik posiadał 8 włók obszaru i zwany jest  wsią królewską i pomimo   zniszczeń  poczynionych przez wojny szwedzkie płaci czynsz w wysokości 50 florenów.

W 1681 r. Rudnik odżył na nowo, gdyż ówczesny  starosta grudziądzki nadał  ją mieszkańcom na wieczną dzierżawę (40 lat).

2578_(1174)_Graudenz_1909

Fragment mapy z 1919 roku

Sukiennicy grudziądzcy, w połowie XVIII w. wybudowali na terenie wsi warsztat przemysłowy, zajmujący się obróbką sukna tzw.  folusz. W tym czasie wraz z tym budynkiem Rudnik liczył 21 domów mieszkalnych.

W dalszych latach tereny obecnego Oś. Mniszek podlegały administracyjnie wsi  Mały Rudnik, powstała tu odrębna szkoła oraz parafia ewangelicka  w Pieńkach Królewskich (1911) z cmentarzem za rzeczką Rudniczanką.

 

hv13

źródło: Grudziądzkie Forum Historyczne

Z chwilą wybudowania  w 1883 r. linii kolejowej w kierunku Chełmży rozpoczęła  się intensywna rozbudowa  tej części Grudziądza. Powstają  zabudowania kolejowe i mieszkalne.

Największy rozwój gospodarczy Rudnika następuje w momencie wybudowania  w 1911 r. zakładu  nr 2 Odlewni i Emalierni „Herzfeld & Victorius” oraz osiedla domków jednorodzinnych.

W 1931 r. Rudnik wraz z Małym Rudnikiem zamieszkały był przez 998 osób. Posiadał pocztę i szkołę.

W 1948 r. część Rudnika włączono w granice miasta,  pozostałą część przyłączono do Grudziądza dopiero  w 1954 r. Włączonym terenom nadano  nazwę „Osiedle Mniszek”.

W  latach powojennych  następuje rozwój zakładu Pomorskiej Odlewni i Emalierni (dawniej Herzfeld & Victorius)  a co za tym idzie, również całego  osiedla. Powstają domy mieszkalne, nowy budynek szkoły,  przedszkole,   ośrodek zdrowia,  zaplecze handlowo-usługowe.  Osiedle posiada własne kino –  Metalowiec.  Znajduje się tu również Klub Sportowy  ” Stal”  i przynależna do niego hala sportowa.

W 1983 r. rozpoczęto budowę nowego kościoła pw. św. Józefa, przy ul. Droga  Mazurska,  który dopiero 1 stycznia 2006 r. otrzymał status  odrębnej parafii.

 

Ciekawostki:

  • Na planie   z 1919 roku na  końcu dzisiejszej ulicy Droga  Kaszubska znajduję się budynek  starej szkoły i napis „Schule”.
  • Nowo wybudowany budynek szkolny przy ul. Droga  Mazurska  został uroczyście otwarty w dniu 1 września 1960 roku. W latach osiemdziesiątych budynek ten  został rozbudowany, doprowadził do tego Osiedlowy Komitet Pomocy Szkole. Po wybudowaniu nowego pawilonu szkole nadano  imię  Jana Heweliusza.
03

źródło: http://zso1.edu.pl/

 

  •  W 1948 roku, kilku  pracowników  Pomorskiej Odlewni i Emalierni założyło Klub Sportowy „Stal”. W pierwszych latach istnienia klubu powołano następujące sekcje sportowe:  piłki nożnej, piłki ręcznej, piłki siatkowej, piłki koszykowej, boksu, zapasów oraz podnoszenia ciężarów. Najlepszymi wynikami sportowymi legitymowali się w tym czasie bokserzy i ciężarowcy.

 

  • W narożnym budynku przy ul. Droga Kujawska w czasie oblężenia miasta w 1945 roku został zorganizowany przez wojsko rosyjskie  szpital.

    OLYMPUS DIGITAL CAMERA

    foto. własne

  •  W 25 czerwca 1945 roku w zrujnowanym budynku należącym do H-V  i przy dużej pomocy zakładu  zostaje otwarta Poczta.
  • Rzeczka Rudniczanka wyznacza południową  granicę  osiedla Mniszek ale również jest granicą miasta.

    OLYMPUS DIGITAL CAMERA

    foto. własne

 Anita Nowak
 

 

 

 

Źródła:

  • Biuletyn Miłośników Dziejów Grudziądza numer 6 (80) autor Edward Wiśniewski
  • Wikipedia.pl
  • http://zso1.edu.pl/
  • http://ksstal.futbolowo.pl/index.php
Będziemy wdzięczni za Twój link do tego artykułu.

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany.

Facebook

Get the Facebook Likebox Slider Pro for WordPress
Może zainteresuje Cię także :close