Radiostacja Grudziądz AXK 10300 m

Mało znanym jest fakt z historii Grudziądza, iż miał on istotne miejsce w historii polskiej radiofonii. W Grudziądzu, do czasu zajęcia Pomorza przez Wojsko Polskie pracowała niemiecka stacja o znaku wywoławczym KAZ, znajdująca się na cytadeli.

1005793_592057444174468_1502975794_n
Jej budowę rozpoczęto w 1913 r. Stacja była wyposażona w nadajnik o mocy 25 kW i maszt antenowy o wysokoœci 100 m. Została ona jednak zdemontowana i wywieziona przez Niemców w momencie opuszczenia przez nich grudziądzkiego garnizonu.
W niepodległej Polsce początek radia sięga natomiast roku 1920, kiedy to Ministerstwo Poczt i Telegrafów (MPiT) rozpoczęło budowę ogólnopolskiej sieci radiotelegraficznej.
Zaplanowano uruchomienie czterech radiostacji w Krakowie, Poznaniu (fala 3750 m) i Warszawie (fala 18280 m) oraz w Grudziądzu (fala 1000m). Stacja warszawska miała osiągnąć zasięg międzykontynentalny, natomiast pozostałe zasięg europejski.W dniu 10.08.1921 władze wojskowe przekazały stację w Poznaniu na potrzeby Ministerstwa Poczt i Telegrafów. Oznaczało to początek cywilnej służby radiokomunikacyjnej w Polsce.

Stacja_w_Poznaniu27

źródło: historiaradia.neostrada.pl

poznan aplifikatornia

żródło: historiaradia.neostrada.pl

W następnym roku MPiT otrzymało od wojska – 6.I.1922 – stację w Grudziądzu zakupioną dla wojska przez Komitet Narodowy w Paryżu z francuskich zapasów demobilizacyjnych, początkowo planowano zainstalować ją w Warszawie (znak wywoławczy AXK) i stację krakowską – 15.V.1922.
Stacje przejęte przez MPiT zostały unowocześnione między innymi przez zainstalowanie nowych anten zawieszonych na stalowych masztach o wysokoœci 60 m. Ośrodek w Grudziądzu był wyposażony w nadajnik maszynowy systemu S.F.R.(alternator firmy Bethonod-Latour) o mocy 10 kW. Był on dwukrotnie silniejszy od stacji warszawskiej i miał ją nawet zastąpić.
Do odbioru stacji oraz nadzoru jej budowy i montażu została powołana komisja, w skład której wchodzili przewodniczący kpt. marynarki Stanisław Rymszewicz – będący wówczas szefem łączności, inż. Bolesław Zieleniecki, ppor. Terlikowski (z Inspektoratu Wojsk Łączności), porucznik potem major Kazimierz Jackowski (szef sekcji radiotelegrafii Naczelnego dowództwa WP; w czasie wojny z ZSRR zasłużył się pobudzeniem zainteresowania radiotelegrafią szerszych warstw społeczeństwa na kresach), oraz przedstawiciel Ministerstwa Poczt i Telegrafów inż. Perepeczko.
Od 1922 r. z budową stacji był też związany Emil Jurkiewicz, był on następnie jej kierownikiem do 1930 roku.
Ośrodki utrzymywały połączenia między innymi z Wiedniem, Budapesztem, Zagrzebiem,
Paryżem i Londynem.
Stacja w Grudziądzu rozpoczęła w 1923 r. nadawanie komunikatów fonicznych na fali o długości 10300 m – początkowo tylko raz dziennie o godz. 17.00. W tym samym czasie stacja na Cytadeli rozpoczęła nadawanie komunikatów meteorologicznych i podawanie dokładnego czasu na fali 2400 m (po kilka razy dziennie – początek nadawania to godz. 9.15, 15.15, 20.15 i 03.15).

Spis stacji radiokomunikacyjnych z 1927 r. zamieszczony w Poradniku dla radjoamatorów: Nazwa Sygnał Długość

Warszawa – Radiocentrala AXL 18000 m
Warszawa – Radiocentrala AXO 12000 m
Kraków AXP 2175 m
Grudziądz AXK 10300 m
Poznań AXJ 4700 m

Współcześnie do opisywanego okresu informacje na temat radiofonii, w tym na temat grudziądzkiej stacji znaleźć można było w czasopismach takich jak:

„Radjo” Redaktor Bohdan Babski. Wydawca Bolesław Talaga. Warszawa – Grudziądz – Kraków
„Radjo Świat” Redaktor Bohdan Babiński. Wydawca Maria Poznańska Grudziądz

Artykuł ten powstał przy bardzo dużej  pomocy Michała Nowaka.

Źródła:
www.historiaradia2.neostrada.pl/czasopisma.htm
http://89.167.11.87:90/FTP%20SR8BBS/P%C5%82yta%20Echolink/radioelektronicy/technika_radiokomunikacja.htm

http://pl.wikipedia.org/wiki/Historia_radiofonii_w_Polsce_%E2%80%93_kalendarium

Zdjęcia do zilustrowania artykułu nie przedstawiają radiostacji w Grudziądzu.

Anita Nowak

Będziemy wdzięczni za Twój link do tego artykułu.

Facebook

Get the Facebook Likebox Slider Pro for WordPress
Może zainteresuje Cię także :close