Radiostacja Grudziądz AXK 10300 m

Mało znanym jest fakt z historii Grudziądza, iż miał on istotne miejsce w historii polskiej radiofonii. W Grudziądzu, do czasu zajęcia Pomorza przez Wojsko Polskie pracowała niemiecka stacja o znaku wywoławczym KAZ, znajdująca się na cytadeli.

1005793_592057444174468_1502975794_n
Jej budowę rozpoczęto w 1913 r. Stacja była wyposażona w nadajnik o mocy 25 kW i maszt antenowy o wysokoœci 100 m. Została ona jednak zdemontowana i wywieziona przez Niemców w momencie opuszczenia przez nich grudziądzkiego garnizonu.
W niepodległej Polsce początek radia sięga natomiast roku 1920, kiedy to Ministerstwo Poczt i Telegrafów (MPiT) rozpoczęło budowę ogólnopolskiej sieci radiotelegraficznej.
Zaplanowano uruchomienie czterech radiostacji w Krakowie, Poznaniu (fala 3750 m) i Warszawie (fala 18280 m) oraz w Grudziądzu (fala 1000m). Stacja warszawska miała osiągnąć zasięg międzykontynentalny, natomiast pozostałe zasięg europejski.W dniu 10.08.1921 władze wojskowe przekazały stację w Poznaniu na potrzeby Ministerstwa Poczt i Telegrafów. Oznaczało to początek cywilnej służby radiokomunikacyjnej w Polsce.

Stacja_w_Poznaniu27

źródło: historiaradia.neostrada.pl

poznan aplifikatornia

żródło: historiaradia.neostrada.pl

W następnym roku MPiT otrzymało od wojska – 6.I.1922 – stację w Grudziądzu zakupioną dla wojska przez Komitet Narodowy w Paryżu z francuskich zapasów demobilizacyjnych, początkowo planowano zainstalować ją w Warszawie (znak wywoławczy AXK) i stację krakowską – 15.V.1922.
Stacje przejęte przez MPiT zostały unowocześnione między innymi przez zainstalowanie nowych anten zawieszonych na stalowych masztach o wysokoœci 60 m. Ośrodek w Grudziądzu był wyposażony w nadajnik maszynowy systemu S.F.R.(alternator firmy Bethonod-Latour) o mocy 10 kW. Był on dwukrotnie silniejszy od stacji warszawskiej i miał ją nawet zastąpić.
Do odbioru stacji oraz nadzoru jej budowy i montażu została powołana komisja, w skład której wchodzili przewodniczący kpt. marynarki Stanisław Rymszewicz – będący wówczas szefem łączności, inż. Bolesław Zieleniecki, ppor. Terlikowski (z Inspektoratu Wojsk Łączności), porucznik potem major Kazimierz Jackowski (szef sekcji radiotelegrafii Naczelnego dowództwa WP; w czasie wojny z ZSRR zasłużył się pobudzeniem zainteresowania radiotelegrafią szerszych warstw społeczeństwa na kresach), oraz przedstawiciel Ministerstwa Poczt i Telegrafów inż. Perepeczko.
Od 1922 r. z budową stacji był też związany Emil Jurkiewicz, był on następnie jej kierownikiem do 1930 roku.
Ośrodki utrzymywały połączenia między innymi z Wiedniem, Budapesztem, Zagrzebiem,
Paryżem i Londynem.
Stacja w Grudziądzu rozpoczęła w 1923 r. nadawanie komunikatów fonicznych na fali o długości 10300 m – początkowo tylko raz dziennie o godz. 17.00. W tym samym czasie stacja na Cytadeli rozpoczęła nadawanie komunikatów meteorologicznych i podawanie dokładnego czasu na fali 2400 m (po kilka razy dziennie – początek nadawania to godz. 9.15, 15.15, 20.15 i 03.15).

Spis stacji radiokomunikacyjnych z 1927 r. zamieszczony w Poradniku dla radjoamatorów: Nazwa Sygnał Długość

Warszawa – Radiocentrala AXL 18000 m
Warszawa – Radiocentrala AXO 12000 m
Kraków AXP 2175 m
Grudziądz AXK 10300 m
Poznań AXJ 4700 m

Współcześnie do opisywanego okresu informacje na temat radiofonii, w tym na temat grudziądzkiej stacji znaleźć można było w czasopismach takich jak:

„Radjo” Redaktor Bohdan Babski. Wydawca Bolesław Talaga. Warszawa – Grudziądz – Kraków
„Radjo Świat” Redaktor Bohdan Babiński. Wydawca Maria Poznańska Grudziądz

Artykuł ten powstał przy bardzo dużej  pomocy Michała Nowaka.

Źródła:
www.historiaradia2.neostrada.pl/czasopisma.htm
http://89.167.11.87:90/FTP%20SR8BBS/P%C5%82yta%20Echolink/radioelektronicy/technika_radiokomunikacja.htm

http://pl.wikipedia.org/wiki/Historia_radiofonii_w_Polsce_%E2%80%93_kalendarium

Zdjęcia do zilustrowania artykułu nie przedstawiają radiostacji w Grudziądzu.

Anita Nowak

Będziemy wdzięczni za Twój link do tego artykułu.

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany.

Facebook

Get the Facebook Likebox Slider Pro for WordPress
Może zainteresuje Cię także :close